Διαθλαστική Χειρουργική: Τι είναι και ποιες παθήσεις αντιμετωπίζει

Η διαθλαστική χειρουργική περιλαμβάνει εξειδικευμένες επεμβάσεις που έχουν ως στόχο τη διόρθωση της όρασης, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο το φως εστιάζεται μέσα στο μάτι. Φυσιολογικά, οι ακτίνες του φωτός που εισέρχονται στο μάτι εστιάζονται στον αμφιβληστροειδή, δηλαδή στο πίσω μέρος του οφθαλμού, επιτρέποντας να βλέπουμε καθαρά. Όταν όμως υπάρχει κάποια διαθλαστική ανωμαλία, όπως μυωπία, υπερμετρωπία ή αστιγματισμός, το φως δεν εστιάζεται σωστά, με αποτέλεσμα η όραση να είναι θολή ή παραμορφωμένη.

Η διαθλαστική χειρουργική στοχεύει στη διόρθωση αυτών των ανωμαλιών, είτε με τη χρήση laser που αλλάζει την καμπυλότητα του κερατοειδούς είτε με την τοποθέτηση ειδικών ενδοφακών. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να βελτιωθεί η όραση και να μειωθεί η ανάγκη χρήσης γυαλιών ή φακών επαφής.

Διαθλαστική Χειρουργική | Ποιες διαθλαστικές ανωμαλίες διορθώνει;

Η διαθλαστική χειρουργική χρησιμοποιείται για τη διόρθωση διαφορετικών διαθλαστικών ανωμαλιών, καθεμία από τις οποίες επηρεάζει με διαφορετικό τρόπο την εστίαση του φωτός και την ποιότητα της όρασης.

1. Μυωπία

Η μυωπία είναι μια συχνή διαθλαστική ανωμαλία, κατά την οποία τα μακρινά αντικείμενα εμφανίζονται θολά, ενώ η κοντινή όραση συνήθως παραμένει πιο καθαρή. Αυτό συμβαίνει επειδή οι ακτίνες του φωτός εστιάζονται μπροστά από τον αμφιβληστροειδή, κυρίως λόγω αυξημένου αξονικού μήκους του οφθαλμού ή σε ορισμένες περιπτώσεις, αυξημένης διαθλαστικής ισχύος του.

Η διαθλαστική χειρουργική για τη διόρθωση της μυωπίας περιλαμβάνει τεχνικές laser που μεταβάλλουν τη διαθλαστική ισχύ του κερατοειδούς, επιτρέποντας την εστίαση του φωτός στον αμφιβληστροειδή. Σε περιπτώσεις υψηλής μυωπίας ή όταν η διόρθωση με laser δεν αποτελεί κατάλληλη επιλογή, μπορεί να εξεταστεί η εμφύτευση φακικού ενδοφακού, έπειτα από εξειδικευμένο προεγχειρητικό έλεγχο.

2. Υπερμετρωπία

Η υπερμετρωπία είναι μια διαθλαστική ανωμαλία κατά την οποία το μάτι δυσκολεύεται να εστιάσει σωστά το φως στον αμφιβληστροειδή. Τα άτομα με υπερμετρωπία μπορεί να δυσκολεύονται να δουν καθαρά σε κοντινές αποστάσεις και να παρουσιάζουν κόπωση των ματιών ή πονοκεφάλους, ιδιαίτερα κατά το διάβασμα. Ανάλογα με την ηλικία και τον βαθμό της υπερμετρωπίας, μπορεί να επηρεάζεται και η μακρινή όραση.

Η διαθλαστική χειρουργική μπορεί να διορθώσει την υπερμετρωπία σε κατάλληλους ασθενείς, κυρίως με τη χρήση laser που αλλάζει την καμπυλότητα του κερατοειδούς, ώστε το φως να εστιάζεται σωστά στον αμφιβληστροειδή. Η επιλογή της κατάλληλης μεθόδου εξαρτάται από τον βαθμό της υπερμετρωπίας, την ηλικία και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των ματιών, τα οποία αξιολογούνται κατά τον προεγχειρητικό οφθαλμολογικό έλεγχο.

3. Αστιγματισμός

Ο αστιγματισμός είναι μια συχνή διαθλαστική ανωμαλία που εμφανίζεται όταν ο κερατοειδής, δηλαδή η διαφανής επιφάνεια στο μπροστινό μέρος του ματιού, δεν έχει την ίδια καμπυλότητα προς όλες τις κατευθύνσεις. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το φως να μην εστιάζεται σωστά στον αμφιβληστροειδή, προκαλώντας θολή ή παραμορφωμένη όραση τόσο κοντά όσο και μακριά. Ο αστιγματισμός μπορεί να εμφανίζεται μόνος του ή μαζί με μυωπία ή υπερμετρωπία.

Η διαθλαστική χειρουργική μπορεί να διορθώσει τον αστιγματισμό σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς, κυρίως με τη χρήση laser που αλλάζει την καμπυλότητα του κερατοειδούς, ώστε το φως να εστιάζεται καλύτερα στον αμφιβληστροειδή. Η επιλογή της κατάλληλης μεθόδου εξαρτάται από τον βαθμό του αστιγματισμού, το σχήμα και την κατάσταση του κερατοειδούς, καθώς και τα αποτελέσματα του προεγχειρητικού οφθαλμολογικού ελέγχου.

Κύριες μέθοδοι διαθλαστικής χειρουργικής

Η σύγχρονη διαθλαστική χειρουργική περιλαμβάνει διαφορετικές τεχνικές, οι οποίες διακρίνονται κυρίως σε επεμβάσεις με laser στον κερατοειδή και σε επεμβάσεις με ενδοφακούς.

1. LASIK (Laser-Assisted In Situ Keratomileusis)

Η LASIK είναι μία από τις πιο διαδεδομένες μεθόδους διαθλαστικής χειρουργικής με laser, η οποία χρησιμοποιείται για τη διόρθωση της μυωπίας, της υπερμετρωπίας και του αστιγματισμού.

Κατά την επέμβαση, δημιουργείται ένα πολύ λεπτό στρώμα στην επιφάνεια του κερατοειδούς, το οποίο ανασηκώνεται προσωρινά. Στη συνέχεια, με τη βοήθεια ειδικού laser, τροποποιείται το σχήμα του κερατοειδούς, ώστε το φως να εστιάζεται σωστά στον αμφιβληστροειδή. Το λεπτό στρώμα επανατοποθετείται στη θέση του, χωρίς συνήθως να χρειάζονται ράμματα. Στη μέθοδο Femto-LASIK, το αρχικό αυτό στάδιο πραγματοποιείται με τη χρήση ειδικού laser υψηλής ακρίβειας.

Η LASIK προσφέρει συνήθως γρήγορη αποκατάσταση της όρασης και σχετικά μικρή ενόχληση μετά την επέμβαση. Ωστόσο, δεν είναι κατάλληλη για όλους τους ασθενείς, καθώς απαιτεί συγκεκριμένο πάχος και κατάλληλο σχήμα κερατοειδούς.

2. PRK Φωτοδιαθλαστική Κερατεκτομή

Η PRK είναι μια καθιερωμένη μέθοδος διαθλαστικής χειρουργικής με laser, η οποία χρησιμοποιείται για τη διόρθωση της μυωπίας, της υπερμετρωπίας και του αστιγματισμού σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς.

Κατά την επέμβαση, αφαιρείται το λεπτό εξωτερικό στρώμα του κερατοειδούς και στη συνέχεια εφαρμόζεται ειδικό laser, το οποίο αλλάζει την καμπυλότητά του, ώστε το φως να εστιάζεται σωστά στον αμφιβληστροειδή. Σε αντίθεση με τη LASIK, δεν χρειάζεται να δημιουργηθεί και να ανασηκωθεί ένα λεπτό τμήμα του κερατοειδούς. Το εξωτερικό στρώμα που αφαιρείται αναγεννάται φυσιολογικά τις επόμενες ημέρες.

Η PRK μπορεί να αποτελέσει κατάλληλη επιλογή για ορισμένους ασθενείς στους οποίους δεν ενδείκνυται η LASIK, εφόσον πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις ασφαλείας. Ωστόσο, η αποκατάσταση της όρασης είναι συνήθως πιο αργή και τις πρώτες ημέρες μπορεί να εμφανιστούν πόνος, ευαισθησία στο φως και θολή όραση.

3. SMILE (Small Incision Lenticule Extraction)

Η SMILE είναι μια σύγχρονη μέθοδος διαθλαστικής χειρουργικής με laser, η οποία χρησιμοποιείται κυρίως για τη διόρθωση της μυωπίας και του αστιγματισμού που τη συνοδεύει.

Κατά την επέμβαση, χρησιμοποιείται ένα ειδικό laser υψηλής ακρίβειας, το οποίο δημιουργεί ένα μικρό, λεπτό τμήμα ιστού στο εσωτερικό του κερατοειδούς. Το τμήμα αυτό αφαιρείται μέσα από μια πολύ μικρή τομή, αλλάζοντας την καμπυλότητα του κερατοειδούς, ώστε το φως να εστιάζεται καλύτερα στον αμφιβληστροειδή. Σε αντίθεση με τη LASIK, δεν χρειάζεται να δημιουργηθεί και να ανασηκωθεί ένα λεπτό στρώμα στην επιφάνεια του κερατοειδούς.

Η SMILE πραγματοποιείται μέσω μικρής τομής και συνήθως συνοδεύεται από σχετικά γρήγορη αποκατάσταση της όρασης. Ωστόσο, δεν είναι κατάλληλη για όλους τους ασθενείς και, όπως κάθε διαθλαστική επέμβαση, μπορεί να παρουσιάσει ανεπιθύμητες ενέργειες ή επιπλοκές. Η επιλογή της εξαρτάται από τον βαθμό της διαθλαστικής ανωμαλίας, τα χαρακτηριστικά του κερατοειδούς και τα αποτελέσματα του προεγχειρητικού ελέγχου.

4. Διαθλαστική Χειρουργική με εμφύτευση φακικών ενδοφακών (ICL)

Η εμφύτευση φακικών ενδοφακών (ICL) είναι μια μέθοδος διαθλαστικής χειρουργικής που χρησιμοποιείται κυρίως για τη διόρθωση της μυωπίας ακόμη και σε υψηλούς βαθμούς, καθώς και του αστιγματισμού σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς.

Κατά την επέμβαση, τοποθετείται ένας ειδικός τεχνητός φακός στο εσωτερικό του ματιού, μπροστά από τον φυσικό φακό και πίσω από την ίριδα, δηλαδή το χρωματιστό μέρος του ματιού. Με αυτόν τον τρόπο, το φως εστιάζεται σωστά στον αμφιβληστροειδή, χωρίς να χρειάζεται να αλλάξει το σχήμα του κερατοειδούς ή να αφαιρεθεί ο φυσικός φακός.

Η μέθοδος ICL μπορεί να αποτελέσει επιλογή για ασθενείς με υψηλή μυωπία ή για όσους δεν είναι κατάλληλοι υποψήφιοι για διόρθωση με laser. Ωστόσο, επειδή πρόκειται για επέμβαση στο εσωτερικό του ματιού, απαιτεί προσεκτικό προεγχειρητικό έλεγχο και τακτική μετεγχειρητική παρακολούθηση.

5. Διαθλαστική αντικατάσταση φακού

Η διαθλαστική αντικατάσταση φακού είναι μια μέθοδος διαθλαστικής χειρουργικής που χρησιμοποιείται για τη διόρθωση διαθλαστικών ανωμαλιών, όπως η μυωπία, η υπερμετρωπία και ο αστιγματισμός, καθώς και για τη μείωση της ανάγκης χρήσης γυαλιών λόγω πρεσβυωπίας.

Κατά την επέμβαση, αφαιρείται ο φυσικός φακός του ματιού και αντικαθίσταται από έναν ειδικό τεχνητό φακό, ο οποίος επιλέγεται με βάση τις ανάγκες όρασης του ασθενούς. Η διαδικασία είναι παρόμοια με τη χειρουργική επέμβαση καταρράκτη, με τη διαφορά ότι πραγματοποιείται για τη διόρθωση της όρασης και όχι λόγω σημαντικής θόλωσης του φυσικού φακού.

Διαθλαστική Χειρουργική | Πότε να απευθυνθείτε σε Οφθαλμίατρο;

Εάν έχετε μυωπία, υπερμετρωπία ή αστιγματισμό και επιθυμείτε να μειώσετε την εξάρτησή σας από τα γυαλιά οράσεως ή τους φακούς επαφής, είναι σημαντικό να προηγηθεί ένας ολοκληρωμένος οφθαλμολογικός έλεγχος. Μέσα από την κατάλληλη αξιολόγηση μπορεί να διαπιστωθεί εάν η διαθλαστική χειρουργική αποτελεί ασφαλή και αποτελεσματική επιλογή για τη διόρθωση της όρασής σας.

Ο Οφθαλμίατρος στο Αγρίνιο, Νικόλαος Καζαντζής, μπορεί να αξιολογήσει την κατάσταση των ματιών σας και να σας ενημερώσει για τις διαθέσιμες μεθόδους διαθλαστικής διόρθωσης, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες και τα χαρακτηριστικά της όρασής σας. Προγραμματίστε το οφθαλμολογικό σας ραντεβού, για να ενημερωθείτε σχετικά με τις δυνατότητες της διαθλαστικής χειρουργικής και να διερευνήσετε ποια προσέγγιση είναι κατάλληλη για εσάς.

Ο οφθαλμίατρος στο Αγρίνιο, Νικόλαος Καζαντζής

Διαθλαστική Χειρουργική: Τι είναι και ποιες παθήσεις αντιμετωπίζει